3. Begraven

Begraven. Van het maken van deze blog werd ik blij! Ondanks dat het een zwaar onderwerp is, ben ik tijdens het onderzoek naar dit onderwerp op wetenswaardigheden gestuit die ik nog niet wist; dat vind ik leuk!

De ervaring heeft me geleerd dat het lastig is om over uitvaart en alles wat er mee samenhangt te praten. Er rust toch nog wel eens een soort van taboe op. Tot op het moment dat je er zelf mee te maken krijgt. Dan verandert alles…

(Het blijkt dat veel mensen niet weten  van hun partner of ze worden begraven of gecremeerd. De blog cremeren of begraven?  kan daarbij helpen. Een uitvaartcodicil is daarbij een aanrader!)

 

op het randje van

op het randje van…

Dit keer heb ik mij beperkt tot het begraven in Nederland.

 

eiland Beulake

eiland Beulake

Voor de foto hierboven is heb ik een vaartochtje gemaakt vanuit mijn woonplaats Dwarsgracht. De buurman vond mij een vakidioot. Maar het was heel mooi weer, dus was het geen straf. Ja, het kost dan wel een paar uur, maar het was de moeite echt waard.

Op de foto een eilandje wat herinnerd aan het verdronken dorp de Beulake. Op en rondom dit eilandje zijn nog grafresten en potscherven terug te vinden.

Het verhaal gaat dat dit dorp bij Giethoorn en Vollenhove in 1776 geheel in het meer verzonken en er niets meer te vinden was.

De preekstoel van de kerk is terug te vinden in de oude Hervormde kerk te Vollenhove. (Mariakerk) Het hele verhaal over de verdronken kerk van Beulake is terug te vinden op deze site. Ook op Wikipedia en bij Natuurmonumenten is hier een en ander over terug te vinden.

preekstoel uit Franeker

 

Vanwege auteursrechten is het soms lastig om een foto vanaf internet te plaatsen. Dit is een eigen  foto gemaakt van een preekstoel in een kerk in Franeker. Het bijzondere hiervan is dat hij ooit is gemaakt door een kistenmaker. Dat vind ik dan weer leuk..

 

 

 

Begraven is een vorm van lijkbezorging (een naar woord) net zoals cremeren. Andere vormen van lijkbezorging zijn een ‘zeemansgraf’ of het ‘ter beschikking stellen aan de wetenschap’. Er zijn nog wel meer manieren van lijkbezorging zoals vriesdrogen of zelfs in de ruimte schieten.  Deze zijn in Nederland niet toegestaan.

 

 

begrafenis

Begraven was door de eeuwen heen de enige vorm van lijkbezorging. Het was zelfs wettelijk geregeld. Als je welvarend genoeg was kon je zelfs ín de kerk worden begraven; zo dicht mogelijk bij het altaar.

Eind 1700 kwam men er achter dat het begraven in de kerk uit hygiënische gronden en besmettingsgevaar  wellicht niet zo’n goed idee was. Men ging er tot die tijd ook niet erg zorgvuldige mee om: er werd niet geruimd, dus de kerken raakten overvol. Door het iedere keer weer optillen van de stenen verzakten de vloeren en alles sloot niet even goed meer aan. Met als gevolg dat er in de kerk wel eens een penetrante stank kon hangen.

Pas aan het eind van de zestiger jaren in de vorige eeuw kreeg cremeren een aandeel. Nu worden er meer mensen gecremeerd.

Regels begraven.

De wet op lijkbezorging regelt wat er moet gebeuren als er iemand komt te overlijden. Er zijn dus regels voor begraven (en cremeren). Naast deze wet is er ook nog het besluit op lijkbezorging. Allemaal regels die vooral van toepassing zijn op de begraafplaats en uitvaartondernemer.

Als wij een dierbare verliezen is  de uitvaartondernemer op de hoogte van deze regels en kan ons precies vertellen wat er niet mag. In de praktijk mag er veel.

Een overledene mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden worden begraven. Dit is in verband met een eventueel strafrechtelijk onderzoek. Het positieve daarvan is dat het tijd geeft aan de nabestaanden om de begrafenis te regelen.

Het is mogelijk om binnen 36 uur te begraven; je moet daarvoor toestemming hebben van de officier van justitie en de burgemeester. Voor bijvoorbeeld Moslims en Joodse mensen kan dit van toepassing zijn.

Een overledene mag niet later begraven dan 6 werkdagen na het overlijden. Deze periode mag eventueel worden verlengd met toestemming van de burgemeester.

Begraven in Nederland mag in principe alleen op een begraafplaats. Op eigen grond begraven zou kunnen, echter het betreffende terrein moet dan door de gemeenteraad als begraafplaats worden aangewezen. Het moet dan ook aan de eisen voldoen van een gewone begraafplaats.

Particulier graf of Algemeen graf.

kerkhof of begraafplaats

Het verschil tussen een particulier graf en een algemeen graf heeft te maken met de rechten en termijn van de nabestaanden.

Deze kunnen per gemeente verschillen. Daarom is het verstandig om bij je gemeente na te vragen hoe het daar is geregeld en wat de mogelijkheden zijn.

Het is wettelijk geregeld dat een graf na tien jaar geruimd mag worden. In de praktijk is de gebruikstermijn meestal langer. Deze kan wel oplopen tot 40 jaar of langer.

Bij veel gemeenten bestaat de mogelijkheid om een graf te reserveren, ook hier kan de gemeente meer informatie geven.

Waarom begraven?

Een moeilijke vraag en lastig te beantwoorden!

In 2000 werd ongeveer de helft begraven en de andere helft gecremeerd. Nu, in 2017, is het aantal begrafenissen gezakt tot ongeveer 37%  tegenover 63% crematies. (bron: CBS en LVC)

Dat er meer wordt gecremeerd word vaak uitgelegd vanuit hygiënische en financiële redenen. De ontkerkelijking zal hierin ook een grote rol spelen.

Begraven heeft vaak te maken met emoties, tradities, religie en overtuiging.

Over religie en rituelen:

 

In de orthodox christelijke wereld wordt er altijd begraven. Zij doen dit op Bijbelse argumenten. In de bijbel wordt alleen gesproken over begraven. Het wordt gezien als het planten van een zaad in de aarde. Dit heeft te maken met de wederopstanding. Een wat uitgebreider verhaal hier over vindt je hier.

Bij Protestanten mogen de gelovigen zelf kiezen voor begraven of cremeren. Er is in het algemeen veel vrijheid om de dienst een persoonlijk karakter te geven. De site uitvaart.nl gaat hier wat dieper op in.

De Katholieken mogen sinds 1963 ook worden gecremeerd. Voor die tijd was dat verboden vanuit een pauselijk decreet uit 1886. Dit had te maken dat cremeren werd gepropageerd vanuit de vrijmetselarij en won in die periode veel leden.

Op 2 november worden de doden herdacht: Deze dag wordt Allerzielen genoemd. Meer informatie is hier te vinden.

In de Joodse cultuur wordt iedereen zo eenvoudig mogelijk begraven;   Na het overlijden mag niemand de overledene nog zien. De begrafenis moet zo snel mogelijk plaats vinden; het liefst dezelfde dag of anders de dag erna.De begrafenis wordt niet gehouden op Sabbat of andere feestdagen.

In verband met het geloof in de lichamelijke opstanding is cremeren voor joden verboden. Zij begraven het liefst zonder kist maar vanwege Nederlandse wetgeving is dat lastig. Er wordt een eenvoudige ruw vurenhouten kist gebruikt zonder handvatten en binnenbekleding.

Als kistenmaker heb ik niet zo’n kist op voorraad; wel een model mét handvatten; de spijkerkist. Vanzelfsprekend kan ik een kist die voldoet aan joodse eisen maken en staat zelfs in de planning.

Meer informatie over de joodse begrafenis en rituelen is te vinden op de site van uitvaart.nl.

De meeste Moslims worden in het land van herkomst begraven. Dat heeft vaak als reden dat in Nederland een graf op enig moment geruimd kán worden, en eeuwige grafrust is erg belangrijk voor moslims.

Het is hier niet toegestaan om en overledene af te leggen; er volgt een rituele wassing;  mannen worden gewassen door mannen en vrouwen door vrouwen.De begrafenis is zo snel mogelijk, het liefst zonder kist. Er wordt dan ook vaak ontheffing aangevraagd om zo snel mogelijk te begraven. Meer info is te vinden op dezelfde site.

Hindoestanen kiezen veelal voor een crematie. Zij geloven dat dit de snelste manier is om terug te keren naar Brahm, de Oerbron. Zij geloven in reïncarnatie; de ziel komt na het sterven in een ander lichamelijk omhulsel. De mannen uit de familie zijn aanwezig bij de verbranding.

De site van uitvaart.nl gaat hier dieper op in.

Voor de Humanisten van het Humanistisch verbond is is de dood een gebeurtenis waarover verschillende opvattingen bestaan. De angst voor de dood wordt hier beantwoord met het streven naar aanvaarding. De keuze van begraven of cremeren wordt hier geheel vrij gelaten.

Zij stimuleren mensen om al wensen over de uitvaart tijdens het leven vast te leggen.

Ook zijn er humanistische uitvaartbegeleiders; zij kunnen helpen bij een persoonlijke toespraak op een uitvaart. Ook hier weer de site uitvaart.nl.

Zoals uit bovenstaande blijkt dat er nog heel veel redenen zijn om te begraven.

Wat te regelen bij een begrafenis?

begrafenis

 

In de eerste plaats is er de keuze van de begraafplaats. Vaak heeft een gemeente meerdere begraafplaatsen. De mogelijkheid bestaat om een graf te kopen: dit geeft gedurende een bepaalde tijd recht op de begraafplaats. Dit kan zijn 10, 20 30, 40 jaar of in sommige gemeenten zelfs voor onbepaalde tijd.

Deze regels kunnen per gemeente en zelfs per begraafplaats verschillend zijn.

De gemeente brengt bij de keuze van een particulier graf zoals hierboven beschreven kosten in rekening: het grafrecht, het begraafrecht en de administratiekosten. 

Er moet een kist worden uitgezocht. Dat kan een gewone kist zijn of naar wens, zoals een bepaalde kleur of vorm. Sommige mensen willen op hun zij worden begraven, in de foetushouding of op de buik. Het is fijn dat nabestaanden hiervan weet hebben.

De rouwkaart: als je beslist dat er een rouwkaart moet komen dan kan de uitvaartverzorger je hier mee helpen. Er is ruime keuze van eenvoudig tot heel luxe kaarten. Zelf iets maken of ontwerpen en dan laten drukken is ook een optie; dat kost wel tijd en energie. Heeft de overledene nog wensen nagelaten over dit onderwerp?

Veel mensen zeggen; ‘voor mij een eenvoudige uitvaart’ of een bizarre uitspraak; ‘stop mij maar in de ‘kliko’. Dat heeft iemand echt tegen mij gezegd.

Wat je daar ook van vindt, je kun helemaal niets met deze uitspraken. Er is toch veel wat je als nabestaande zou willen weten:

Daarom is het prettig als mensen een uitvaartcodicil hebben of een ander papier waarop je wat wensen uitspreekt ten aanzien van je uitvaart. Al zou het alleen maar zijn om aan te geven of je wilt worden begraven of gecremeerd. Je neemt daarmee de nabestaanden veel zorg uit handen.

Opbaren.

Opbaren betekend letterlijk: het op een baar leggen van een overledene. Het is vaak onderdeel van een afscheidsritueel bij het overlijden.  Het opbaren wordt meestal verzorgd door de uitvaartondernemer, maar kan ook worden geregeld door de nabestaanden.

Het opbaren kan in het uitvaartcentrum of thuis plaatsvinden op bed, in de kist of op een baarplank.

Een trend is het opbaren en begraven worden op een baarplank. Dit is een grote plank vaak met opstaande randen waarop de overledene wordt opgebaard. In mijn assortiment heb ik een tussenvorm: een baarpank met een deksel. Deze baarplank kan dus na de opbaring worden gesloten en zo worden begraven.

Ook is er een baarplank zonder deksel, de overledene moet dan wel bedekt zijn. In de praktijk wordt de overledene dan in een lijkwade gewikkeld. Een site die lijkwaden verkoopt, vind je hier. Er zijn veel bedrijven die zich hiermee bezig houden, de firma Google kan hier zeker uitkomst bieden. Zelf maken is ook een optie.

Meestal is de grootte van het graf 2 meter lang bij 1 meter breed. Als de buitenafmetingen van de kist wat groter zijn is vaak niet zo’n probleem. Wel is het van belang dit door te geven aan de begraafplaatsbeheerder (gemeente). Meestal wordt dit geregeld door de uitvaartbegeleider. Door de handvatten op de ‘kopse’ einden van een kist is deze al snel langer dan 2 meter.

Ik ken met een verhaal van een overleden persoon die heel erg zwaar was en daardoor in een erg brede kist was gelegd. Deze kist was zo breed, dat er bij deze gemeente voor 2 graven moest worden afgerekend…

In mijn assortiment heb ik een extra lange kist op voorraad en ook een extra brede kist.

Dan moet er nog een gedenkteken op het graf. Hiervoor is meestal een vergunning nog. En er zijn voorschriften van de gemeente op dit gebied. Een gedenkteken veel vormen hebben en uit veel verschillende materialen bestaan zoals marmer, steen, glas, kunststof, hout en ga zo maar door. Vanzelfsprekend zijn hier ook weer grote prijsverschillen, van eenvoudig tot heel luxe met de daaraan gekoppelde prijzen.

Een graf moet worden onderhouden. Onkruid verwijderen, aanharken, het schoonhouden van de steen of ander grafmonument. Dat kun je zelf doen of laten doen.

 

 

 

 

 

 

 

2 Responses to 3.Begraven

  • Ik wist niet dat een begraafplaats voor onbepaalde tijd gekocht kan worden! De opa van mijn man is recent overleden, en we zijn de begrafenis aan het organiseren. Ik ben verantwoordelijk voor een grafsteen en mijn man is voor een begraafplaats. Bedankt voor de informatie! Hopelijk organiseren we een gedenkwaardige begrafenis.

    • admin says:

      Veel sterkte met het verlies van je opa. Elke begraafplaats kan zijn eigen regels en voorwaarden hebben. Nogmaals sterkte toegewenst!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.